پایداری تولید فولاد مبارکه و صنعت اصفهان با تأمین آب از دریا/ ساخت لولههای خط انتقال آب با استفاده از ورقهای فولاد مبارکه
به گزارش معدن آنلاین؛ «غلامرضا سلیمی» معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه عنوان کرد: در خصوص چرایی حرکت فولاد مبارکه به سمت انتقال آب دریا و چگونگی به بازنشستن پروژه انتقال آب از دریای عمان به فلات مرکزی باید گفت، موضوع آب یکی از دغدغههای مهم منطقه، فولاد مبارکه و کشور است.
کاهش ۲۶ میلیون مترمکعبی مصرف آب در فولاد مبارکه
وی در ادامه افزود: دیماند آب در زمان احداث فولاد مبارکه ۴۰ میلیون مترمکعب در سال بوده است؛ به عبارت دیگر، حقآبهای که در زمان راهاندازی برای فولاد مبارکه به ازای ۲.۴ میلیون تن فولاد خام در نظر گرفته شده، ۴۰ میلیون مترمکعب در سال بوده و امروز پس از گذشت بیش از ۳۰ سال از عمر فعالیت فولاد مبارکه، تولید این مجتمع صنعتی به ۷.۲ میلیون تن افزایش یافته، اما برداشت آن فقط ۱۴ تا ۱۸ میلیون مترمکعب آب در سال است؛ یعنی تولید فولاد ۳ برابر شده، اما برداشت آب توسط این مجموعه به یکسوم رسیده است.
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: فولاد مبارکه در منطقهای خشک قرار گرفته و متأسفانه امروز کل کشور دچار بحران آب شده است؛ از این رو مدیریت فولاد مبارکه با توجه به تغییرات اقلیمی و خشکسالی که پیرامون این مجموعه، منطقه فلات مرکزی و در کشور رخ داده، در این مسیر حرکتهای خود را آغاز کرده است.
بهینهسازی مصرف آب به اقتضای شرایط اقلیمی
وی اذعان داشت: الگوهای جهانی نشان میدهد که مصرف آب در صنایع مشابه فولاد مبارکه، بسته به اینکه در چه اقلیمی واقع شدهاند و چقدر به منابع آبی دسترسی دارند، بین ۳ تا ۴ مترمکعب آب به ازای هر تن تولید است؛ اگرچه برخی از شرکتها هم که دغدغه مصرف آب را ندارند، بین ۷ تا ۸ لیتر آب به ازای هر تن تولید مصرف میکنند و همان گونه که اشاره شد این عدد در فولاد مبارکه به دلیل الزاماتی که خشکسالی به شرکت مترتب کرده، بین ۲.۲ تا ۲.۵ لیتر به ازای تولید هر کیلوگرم فولاد در سالهای اخیر بوده است.
فولاد مبارکه؛ کممصرفترین فولادساز جهان
سلیمی تأکید کرد: میزان مصرف آب در فولاد مبارکه نسبت به سایر تولیدکنندگان جهانی بسیار مقبول بوده، تا جایی که توسط انجمن جهانی فولاد و در سطح جهانی، فولاد مبارکه به عنوان یک الگو، رتبه نخست را به خود اختصاص داده است.
وی ادامه داد: در خصوص اقداماتی که در این زمینه انجام شده و اینکه چرا فولاد مبارکه توانسته به این میزان کاهش مصرف آب دست یابد، برای این میزان بهینهسازی مصرف آب، چندین پروژه بنیادین را در دستور کار قرار داده و آنها را یکی پس از دیگری اجرا کرده تا بتواند آب مورد نیاز خود را با کمترین برداشت از منابع آب موجود تأمین کند.
ابتکار عمل فولاد مبارکه برای انتخاب مدلهای تأمین آب
معاون بهرهبرداری شرکت فولاد مبارکه تصریح کرد: پروژه اول جمعآوری تصفیه و بازچرخانی آب صنعتی بود که در خطوط تولید مختلف فولاد مبارکه مورد استفاده قرار میگرفت؛ در این گام و با اجرای این پروژه حدود ۲۵ درصد آب مورد نیاز خطوط تولید از محل بازچرخانی همین آبی که در سیکل تولید مورد استفاده قرار گرفته بود، تأمین میشود.
وی اذعان داشت: پروژه دوم استفاده از پسابهای شهری شهرهای همجوار فولاد مبارکه بود، پروژهای که از سال ۱۳۹۲ با سرمایهگذاری این مجموعه کلید خورد و امروز و حدود ۲۵ درصد دیگر نیز از محل جمعآوری تصفیه و بازچرخانی همین آب در سیکل تولید تأمین میشود.
تأمین ۵۰ درصد آب فولاد مبارکه از تصفیه و بازچرخانی پسابهای شهری و صنعتی
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه تأکید کرد: در حال حاضر ۹ شهر اطراف فولاد مبارکه به طور کامل با سرمایهگذاری فولاد مبارکه به شبکه فاضلاب مجهز شدهاند، به نحوی که پساب شهری از شهرهای مورد نظر جمعآوری شده و نهایتاً در فولاد مبارکه تصفیه میشوند و پس از آن به آب مورد نظر برای استفاده در فرآیند تولید این مجتمع تبدیل میشوند.
وی عنوان داشت: به طور کلی همان گونه که اشاره شد در حال حاضر ۵۰ درصد از آب مورد نیاز فولاد مبارکه از محل تصفیه و بازچرخانی پسابهای شهری و صنعتی تأمین میشود و ۵۰ درصد دیگر که شامل ۱۴ تا ۱۵ میلیون مترمکعب آب تازه است که تا پیش از به بار نشستن پروژه انتقال آب از دریا، از حوضه آبریز زایندهرود برداشت میشده است.
آیندهنگری فولاد مبارکه برای تأمین آب پایدار
سلیمی اضافه کرد: در سال ۱۴۰۴ با شرایطی مواجه بودیم که زایندهرود نسبت به سنوات قبل کمتر بازگشایی شده و به طور کلی از خردادماه تا امروز هیچگونه آبی در این رودخانه جاری نشده است؛ از این رو کلیه صنایع با مشکلات متعددی مواجه شدهاند.
وی ابراز داشت: این اتفاقی است که فولاد مبارکه از سالها قبل پیشبینی کرده و به این جمعبندی رسیده که شاید به روزی برسیم که نتوانیم حتی یک قطره هم از رودخانه زایندهرود برداشت کنیم؛ بنابراین مدیریت ارشد سازمان راهکار سومی را پیشنهاد داد که همان انتقال آب از دریا به این منطقه بوده است.
بینیازی همیشگی فولاد مبارکه از زایندهرود
معاون بهرهبرداری شرکت فولاد مبارکه با بیان این که در تاریخ ۰۳ آبانماه ۱۴۰۴ آب دریا وارد این مجتمع شده است، یادآور شد: این اتفاق از آن جهت مبارک است که در ادبیات فارسی کهن، «آبان» به معنای آبهاست و ما بسیار خرسندیم که در این ماه، آب تصفیهشده دریا وارد چرخه صنعت کشور میشود.
وی متذکر شد: باید توجه داشته باشیم که حدود ۱۴ تا ۱۵ میلیون مترمکعبی که فولاد مبارکه از محل حوضه آبریز زایندهرود برداشت میکرد، حدود یک درصد از کل حوضه آبریز زایندهرود بوده که در مقایسه با میزان مصرفی که در سایر بخشها مصرف میشود، بسیار ناچیز است و این میزان برداشت نشان میدهد که بر خلاف تصور بسیاری از مردم، بخش اعظمی از آب در صنعت مورد استفاده قرار نمیگیرد و با به ثمر رسیدن پروژه انتقال آب همین یک درصد نیز به طور کامل قطع خواهد شد و صنایع ازجمله فولاد مبارکه از برداشت آب خام از زایندهرود بینیاز خواهند شد.
پروژه انتقال آب چه پیشنیازهایی داشت؟
سلیمی با بیان این که پروژه انتقال آب با چند پیشنیاز مواجه بود، گفت: اول اینکه از چه محلی آب را باید برداشت کنیم، دوم این که برای انتقال آب چه مسافتی باید طی شود و سوم، لوله فولادی مورد نیاز برای انتقال آب باید از چه ویژگیهایی باید برخوردار باشد و چقدر از این میزان لوله را میتوان در داخل کشور تأمین کرد، ازجمله پیشنیازهای اجرای پروژه انتقال آب از دریا بود.
اجرای پروژه توسط “تأمین آب صفه” با محوریت فولاد مبارکه
وی خاطرنشان کرد: اینکه این پروژه به چه میزان سرمایهگذاری نیاز دارد و آب در چه منطقهای و در چه بازه زمانی توسط چه پیمانکاری به اصفهان متصل شود نیز از دیگر پیشنیازهای اجرای این پروژه بود تا این که در نهایت با انجام برنامهریزیهای منسجم و هدفمندی که صورت گرفت، شرکتهایی که به آب نیاز داشتند مشخص شدند و در قالب یک کنسرسیوم شرکتی به نام تأمین آب صفه با محوریت فولاد مبارکه به عنوان سهامدار عمده پروژه تشکیل شد.
ابتکار عمل فولاد مبارکه برای تسریع در انتقال آب به اصفهان
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه بیان کرد: شرکت «تأمین آب صفه» با مدیریت عمده فولاد مبارکه آغاز به کار کرد و از همان ابتدا مقرر شد برای تسریع در اجرای پروژه انتقال آب، این پروژه در دو فاز اجرا شود؛ در فاز اول مقرر شد از محلهای تأمین آب در کشور (که از محل دریا آب مورد نیاز خود را تأمین میکنند)، آب را دریافت و به استان اصفهان و فولاد مبارکه منتقل کنیم که این پروژه از همین محل اجرا شده است؛ فاز دوم اجرای پروژه از همان محلها تا دریا بوده که از این مرحله به بعد در دستور کار قرار گرفته است.
ساخت لولههای خط انتقال آب با استفاده از ورقهای فولاد مبارکه
وی ادامه داد: ورق مورد نیاز برای ساخت لولههای انتقال آب از دریا توسط فولاد مبارکه تولید شده است؛ ورقهایی از نوع ورقهای سخت که استهلاک بالایی را تحمیل میکنند و همین امر باعث شده که تأمین قطعات یدکی مورد نیاز خطوط نورد فولاد مبارکه با مشکل بیشتری مواجه شود؛ علیرغم همه مشکلات و تحریمها، این ورقها در فولاد مبارکه تولید و در شرکتهای اقماری به لولههای مورد نظر تبدیل شدند و در نهایت در اجرای پروژه انتقال آب مورد استفاده قرار گرفتند.
سلیمی عنوان کرد: شرایط اقلیمی کشور نسبت به گذشته تغییرات بسیار زیادی داشته و با کاهش حداکثری نزولات آسمانی مواجه شده است؛ با تداوم این شرایط هرچه جلوتر میرویم، بیشتر به اهمیت اجرای پروژه انتقال آب پی خواهیم برد.
خودتأمینی انرژی؛ تجربهای موفق در دنیا
وی متذکر شد: به نظر میرسد باید از سوی حاکمیت، مدیریت بهینهای برای استفاده بهینه از منابع آبی انجام شود؛ به طور کلی تأمین منابع انرژی پروژهای است که در کل دنیا تجربه شده و شرکتهای بزرگ و پیشرو در کشورهای توسعهیافته جهان این مراحل را پشت سر گذاشتهاند.
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه خاطرنشان کرد: مادامی که صنایع متوجه شدند کسی انرژی مورد نیاز آنها را تأمین نمیکند، خودشان برای تولید انرژی دست به کار شدند، سرمایهگذاری کردند و بالطبع از برکات این سرمایهگذاریها و اقدامات نیز بهرهمند شدند و این دقیقاً همان اتفاقی است که برای فولاد مبارکه رقم خورد و همان سیاستی است که این مجموعه از ابتدا برای خودتأمینی انجام داده است.
خودتأمینی فولاد مبارکه در همه حوزهها
وی یادآور شد: امروز فولاد مبارکه در موضوع تأمین برق، حملونقل ریلی و جادهای، توسعه معادن و اکتشاف و استخراج هرچه بیشتر و همچنین در حوزه دیجیتال، نوآوری و استفاده از هوش مصنوعی ورود پیدا کرده و شاهد این هستیم که تمامی این سرمایهگذاریها و راهبردها یکی پس از دیگری در حال به بار نشستن هستند.
سلیمی تصریح کرد: فولاد مبارکه یک سرمایه و بنگاههای اقتصادی ملی است و به بار نشستن این پروژهها ازجمله پروژه انتقال آب، اتفاق مبارکی برای کل مردم عزیز کشور است چراکه به هر نحو ممکن، پایداری خطوط تولید را تضمین میکند.
مصرف آب فولاد مبارکه نصف میانگین مصرف جهانی
وی بیان داشت: متأسفانه در ذهن مردم دو موضوع به اشتباه نهادینه شده که یکی میزان مصرف آب صنعت از جمله فولاد مبارکه و دیگری میزان آلایندگی صنایع است که باید اصلاح شود؛ همان گونه که اشاره شد، مصرف آب فولاد مبارکه ۲.۲ لیتر به ازای تولید هر کیلوگرم فولاد و در کمترین میزان استانداردهای جهانی است؛ در حالی که این عدد در جهان حدود ۵ لیتر به ازای تولید هر کیلوگرم فولاد است.
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه با اشاره به برداشت یک درصدی این مجموعه از آب رودخانه زایندهرود گفت: برای برطرفشدن سوءتفاهم برداشت حجم زیادی از آب رودخانه از ذهن مردم، باید شفافسازی و اطلاعرسانی دقیق انجام شود، به ویژه اینکه فولاد مبارکه برای حذف برداشت خود از حوضه آبریز زایندهرود سرمایهگذاری کلانی انجام داده و امروز پروژه انتقال آب از دریا به فولاد مبارکه آماده بهرهبرداری است.
پمپاژی چند صد کیلومتری برای تأمین آب صنعت
وی با بیان این که تصفیه و انتقال آب از دریا به فلات مرکزی در این مسیر طولانی، اقدام بسیار تخصصی و فنی است، ابراز داشت: برای اجرای این پروژه نیاز به اجرای چندین زیرپروژه دیگر بود، به طوری که بخشها و استانهای زیادی باید با هم هماهنگ میشدند و با یکدیگر تعامل مستمر داشتند.
سلیمی تأکید کرد: برای انجام این پروژه نیاز به یک کار گروهی منسجم و بسیار سختی بود که خوشبختانه با سرمایهگذاری فولاد مبارکه و همت همه دستاندرکاران به بار نشسته است؛ به خاطر داشته باشیم این آب باید به طول چند صد کیلومتر پمپاژ شود و حتی هفتهها طول میکشد تا فقط خود لولهها پُر از آب شوند.
پایداری تولید فولاد مبارکه و صنعت اصفهان با تأمین آب از دریا
وی عنوان داشت: در پس همه این سختیها، به بار نشستن این ابرپروژه، شیرینی و حلاوت خود را داشته و همگی از این بابت خرسندیم؛ انتقال آب از دریا به فولاد مبارکه این اطمینان خاطر را میدهد که پایداری در خطوط تولید این مجتمع و جامعه صنعتی استان اصفهان ایجاد شده و از منظر تأمین آب صنعت بدون نیاز به برداشت از زایندهرود از این پس مشکلی نخواهیم داشت.
معاون بهرهبرداری فولاد مبارکه تأکید کرد: در بسیاری از روزهای سال شاهد افزایش شاخص آلودگی هوا در اصفهان هستیم و در زمانهای اوج آن، شاخص آلودگی در اصفهان به اعداد ۲۰۰ و ۳۰۰ و در شهرستان مبارکه به ۷۰ و ۸۰ میرسد، حال آن که در مجتمع فولاد مبارکه این شاخص به ۴۰ یا ۵۰ کاهش مییابد؛ هنگام پایش این میزان آلودگی به صورت سیستماتیک و لحظهای، تمامی خطوط تولید فولاد مبارکه فعال هستند و گزارشهای مسوولین و سازمانهای ذیربط محیط زیست نیز گواهی بر این موضوع این است.
سهم آلایندگی فولاد مبارکه در اصفهان تنها ۰.۶ درصد است
وی در پایان اظهار داشت: طبق گزارش اداره کل حفاظت محیط زیست استان اصفهان، سهم فولاد مبارکه در آلودگی اصفهان ۰.۶ درصد است و به طور کلی سهم آلایندگی تمامی صنایع استان اصفهان زیر ۲۰ درصد است؛ متأسفانه به اشتباه ذهنیتی برای مردم ایجاد شده که صنایع عامل اصلی آلودگی هوا هستند، در صورتی که این گونه نیست.
این مطلب بدون برچسب می باشد.








